TV via Internet

Kijk gratis Nederlandse televisie programma's via het internet!

Kijktips Nederland 3

Wat is er op dit moment op Nederland 3? Nederland 3 is een typische culturele en wetenschappelijke zender van de publieke omroep. Verdieping en kennisdelen staan hier als begrippen centraal. Omroepen als VPRO en VARA bieden van oudsher veel aanbod op deze zenders. De Wereld Draait Door was hier ook op. En wat zijn de leuke kijktips voor vanmiddag en vanavond op Nederland 3? Bekijk hieronder het overzicht!

Top 5 actuele programma's

Zijn de plannen van het leenstelselgeld een dikke studieschuld waard?

Vijf jaar geleden verdween de basisbeurs, in ruil voor een miljardeninvestering in beter hoger onderwijs. Onderwijsinstellingen konden plannen indienen om aanspraak te maken op geld uit een investeringspot van 2,3 miljard euro. Veel van die plannen zijn inmiddels openbaar, dus maakt NOS op 3 de balans op: wat staat erin - en wat vinden studentenbonden en de politiek ervan?

Instellingen willen graag investeren in meer docenten, beter online onderwijs en meer studentpsychologen. En tussen de ingediende plannen zitten ook vrij specifieke voorstellen. Hogescholen investeren in duizenden extra stopcontacten, docenten krijgen cursussen Engels en studenten op één hogeschool hebben dankzij het leenstelselgeld duurzame broodjes in de schoolkantine.

In onderstaande video duikt NOS op 3 de plannen van de onderwijsinstellingen in:

De grote vraag is: zijn deze plannen de grotere studieschuld van studenten echt waard?

Studentenbonden houden er gemengde gevoelens aan over. "We vinden het positief dat er wordt geïnvesteerd in mentale gezondheid, want veel studenten ervaren mentale problemen, eenzaamheid en prestatiedruk", zegt Lyle Muns van de Landelijke Studentenvakbond.

Het lijkt er verder op dat docententekorten worden aangevuld met geld uit het leenstelsel. Eén op de vijf onderwijsinstellingen geeft in hun plannen aan dat ze met het aannemen van meer docenten vooral de groeiende studentenaantallen willen bijbenen en zo de klassen klein willen houden.

"Die tekorten zouden niet aangevuld moeten worden met het geld uit het leenstelsel", zegt Quinta van Kelle van het Interstedelijk Studenten Overleg. Studentenbonden zien graag dat er nóg meer geld gaat naar docenten om de stijgende studentenaantallen van afgelopen jaren te compenseren.

GroenLinks-Kamerlid Westerveld reageert: "Wij vinden het kwalijk dat er tussentijds gekort is op hoger onderwijs, waardoor instellingen het leenstelselgeld nu nodig hebben om de groei van studenten op te vangen. Daarmee schendt het huidige kabinet in onze ogen de afspraken die zijn gemaakt bij invoering van het leenstelsel."

Toen werd namelijk afgesproken dat het geld dat het leenstelsel oplevert, naar een zichtbare kwaliteitsverbetering in het onderwijs moest gaan. SP-Kamerlid Frank Futselaar: "Technisch gesproken is het tegengaan van afname van kwaliteit ook het verbeteren van kwaliteit. Maar zo is het niet afgesproken", vindt ook Frank Futselaar van de SP.

Onderwijsminister Van Engelshoven zegt tegen NOS op 3 dat zonder het leenstelselgeld er nóg minder geld voor docenten was geweest. "Als je die investering niet had gedaan, was de docent-studentratio verslechterd. Laten we reëel zijn: dit is gewoon heel veel geld dat wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van onderwijs."

Zelf opzoeken wie waarin investeert

NOS op 3 zocht van (bijna) álle onderwijsinstellingen uit waar zij het leenstelselgeld in willen investeren. Een flink karwei. Soms zijn de plannen amper te vinden - en vaak behoorlijk wollig opgeschreven. In de tool hieronder zijn álle plannen concreter samengevat en per onderwijsinstelling of studie op te zoeken:

Studentenbonden geven ook aan dat het voor hen al best lastig te achterhalen is waar het leenstelselgeld naartoe gaat. "Als wij dat als betrokken studenten al hebben, geldt dat al helemaal voor individuele studenten", zegt Van Kelle van het Interstedelijk Studenten Overleg.

PVV-Kamerlid Harm Beertema vraagt zich af: was hier dat leenstelselgeld wel voor bedoeld, of hadden scholen daar zelf al in moeten investeren? "Extra stopcontacten allang in orde moeten zijn en is het niet meer redelijk dat docenten er zelf zorg voor dragen dat ze het Engels beheersen."

Minister Van Engelshoven wijst erop dat studenten en docenten in de medezeggenschap hebben ingestemd met de plannen. "Die worden onafhankelijk getoetst en ik kijk vooral of het proces goed is doorlopen." Het ISO concludeerde eerder al dat dit inderdaad redelijk goed verloopt.

Wel kan de minister zich voorstellen dat studenten soms bedenkingen bij bepaalde plannen hebben. "Tegen die studenten zou ik willen zeggen: neem contact op met de studenten in de medezeggenschap en vraag waarom ze hiermee hebben ingestemd."

Leenstelselgeld naar extra docenten, maar ook naar duurzame broodjes 

Met geld dat bespaard is door de afschaffing van de basisbeurs, zet het hoger onderwijs onder meer in op studentenwelzijn, het wegwerken van docententekorten en online onderwijs. Dat blijkt uit een analyse van NOS op 3 van plannen die onderwijsinstellingen moesten indienen om aanspraak te maken op geld uit een pot van 2,3 miljard euro.

De meeste studenten moeten sinds 2015 hun stufi lenen, in plaats van dat het een gift is. De belofte van het leenstelsel was: studenten krijgen geen studiefinanciering meer, maar wel betere kwaliteit van onderwijs. De besparing zou moeten terugvloeien naar het hoger onderwijs.

Onderwijsinstellingen mochten zelf een voorstel doen over hoe ze dat geld willen besteden, in overleg met studenten en docenten. Zodoende lopen de plannen per instelling flink uiteen: van het aannemen van extra docenten tot het serveren van duurzame broodjes en warme avondmaaltijden in de kantine.

Wil jij weten in ruil waarvoor jij je als student in de schulden steekt - en waar jouw opleiding in investeert? Selecteer dan hieronder je hogeschool of universiteit:

Veel plannen komen overeen. Meer dan de helft van de onderwijsinstellingen investeert in online onderwijs: ze gaan colleges streamen, of ontwikkelen een onderwijs-app. Ook wordt ingezet op beter studieadvies.

Ook feedback aan studenten komt veel in de plannen voor: docenten krijgen daar meer tijd voor en gaan studenten op sommige plekken op een andere manier toetsen. Meerdere onderwijsinstellingen kiezen ervoor om studenten elkaar meer feedback te laten geven.

Hieronder zie je goed waar de focus van het totaal aantal onderwijsinstellingen nog meer op ligt:

Ook voor diversiteit en inclusiviteit is duidelijk aandacht. Op een aantal plekken worden studenten en docenten hierin getraind en veel kunstopleidingen willen meer studenten met een niet-westerse achtergrond binnenhalen.

Heel wat hogescholen investeren het leenstelselgeld daarnaast in flexibeler onderwijs, door vakken en toetsen vaker aan te bieden. Studenten kunnen zo meer zelf bepalen hoe en wanneer ze willen studeren. Ook worden dankzij het leenstelsel-geld duizenden stopcontacten aangelegd.

Het grootste thema waarop wordt ingezet is 'intensiever en kleinschaliger onderwijs', een wens van studentenbonden. Daar is veel gehoor aan gegeven, want veel hogescholen en universiteiten gebruiken het geld om meer docenten aan te nemen.

Het is wel de vraag of de huidige studenten hier echt iets van zullen merken in de collegezalen. Een op de vijf onderwijsinstellingen schrijft zelf al dat de extra docenten nodig zijn om de groeiende studentenaantallen bij te benen. Met het geld dat het leenstelsel oplevert, worden dus deels eerdere bezuinigingen op het hoger onderwijs gecompenseerd.

Beoordeling plannen

De plannen van hogescholen en universiteiten worden beoordeeld door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie. Die checkt onder meer of studenten en docenten genoeg hebben kunnen meebeslissen en of de plannen realistisch zijn. Uiteindelijk beslist de minister van Onderwijs definitief of ze aan de eisen voldoen.

Die besluiten zijn opmerkelijk vaak negatief: een derde van alle onderwijsinstellingen heeft in de eerste ronde geen groen licht gekregen en is nu bezig met een herkansingsronde. Vooral bij hogescholen was er vaak nog wat aan te merken op de plannen. Minister Van Engelshoven heeft toch besloten om deze onderwijsinstellingen in 2021 geld uit te keren, omdat vanwege corona de procedure vertraging heeft opgelopen.

In onderstaande video duikt NOS op 3 de pitches van de onderwijsinstellingen in:

Zo kijken studenten zelf naar de coronaregels

Het coronavirus gaat snel rond onder studenten. Na een flink aantal nieuwe coronabrandhaarden tijdens introductieweken, op studentenfeestjes en in cafés, komt het kabinet vanavond met nieuwe maatregelen.

Hoe denken studenten zelf over de besmettingen en de maatregelen? NOS op 3 vroeg het ze.

Eerst de feiten. Het aantal clusters met besmettingen onder jonge mensen neemt snel toe. In Tilburg, Groningen, Delft en Nijmegen zijn die te herleiden naar studentenhuizen of feestjes. Ter illustratie: in die laatste stad waren er onder bezoekers van een studentencafé 51 coronabesmettingen. 230 andere, voornamelijk jonge, bezoekers zitten in thuisquarantaine.

Het gaat ook nog weleens mis met afstand houden, geven veel studenten toe. Op de universiteit en in de supermarkt, maar zeker ook op feestjes. "Als er wat biertjes ingaan, vergeet iedereen de regels", vertelt Jule (23), student bewegingswetenschappen.

Het gevolg ziet ze om zich heen. "Ik hoor steeds vaker verhalen over huisgenoten met corona. Of mensen die in quarantaine moeten." Een wake-upcall vanuit het kabinet aan studenten is volgens haar dan ook geen slecht idee.

Maar ook studenten die hun uiterste best doen om zich aan de anderhalvemetersamenleving te houden, lopen tegen problemen aan. Zo is afstand houden moeilijk als je met twintig mensen in een studentenhuis woont, zoals Fransje (23). Ze delen allemaal dezelfde wc, douche en keuken. Een besmetting kan dan ook snel rondgaan, zeker wanneer al die huisgenoten ook weer hun eigen clubjes, sportactiviteiten en vriendengroepen hebben.

Er is volgens Fransje dan ook behoefte aan gezondheidsadviezen die aansluiten bij de leefwereld van studenten. "Veel regels en adviezen zijn bedacht vanuit de gedachte van een kerngezin. Getrouwde mensen met een grote tuin. Zo ziet niet heel Nederland eruit."

Horeca eerder sluiten

Vincent (20), student muziek, vreest dat er wel strengere maatregelen móeten komen. Volgens hem is het een kleine groep die er laks mee omgaat. Maar het eerder dichtgooien van de horeca ziet hij niet als de oplossing. "Mensen zijn dan eerder geneigd om samen bij iemand thuis te gaan zitten. En dan wordt afstand houden juist weer moeilijker."

Ook Bilal (18) zou balen van strengere horecaregels. Naast zijn opleiding werkt hij in een restaurant, waar hij nog altijd minder gasten ontvangt. "Daarnaast mis ik gewoon het uitgaan, los kunnen gaan."

Maar de impact van de coronaregels gaat verder dan alleen beperkt uitgaan. Vooral het gebrek aan fysieke colleges is een veelgehoorde klacht onder studenten. Ze zitten de hele dag op een kamertje, moeten praktijkvakken uitstellen en missen de mogelijkheid om elkaar of docenten vragen te stellen.

De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) ziet voor dat laatste probleem een oplossing in leegstaande theaters en congreszalen. "Veel lessen vinden nu online plaats, dat werkt demotiverend", stelt LSVb-voorzitter Lyle Muns. Dat zou volgens hem beter in die zalen kunnen.

Daarnaast kan het helpen tegen de toenemende eenzaamheid onder jonge mensen. "Ik zat zo lang opgehokt in mijn kamer dat het mentaal op mijn schouders is gaan drukken", vertelt Sarah (24). Dat ziet ook student aardwetenschappen Myrte (23) steeds vaker om zich heen. "Mensen kunnen hun vrienden niet zien en gaan daar mentaal steeds slechter op." Jonge mensen leveren volgens haar dan ook veel in, terwijl ze zelf weinig risico lopen. "De overheid zou wel iets minder boos mogen zijn op jonge mensen."

Een sentiment dat leeft onder meer studenten. "We betalen wel vol collegegeld, moeten alle colleges thuis volgen en hebben daarnaast vaak geen baantje meer. We worden wel op de proef gesteld als studenten", vindt Fransje.

'Veel aandacht voor jongeren in Troonrede, maar minder in de plannen'

De koning noemde het in zijn Troonrede: jongeren moeten niet alleen inleveren op hun leven nu, maar ook op hun vooruitzichten voor straks. En dat vinden jongerenorganisaties herkenbaar in de Prinsjesdagplannen. Ze zien veel korte klappen om de problemen nu te verzachten, maar te weinig structurele investeringen voor een beter toekomstperspectief.

Talitha Muusse van Coalitie-Y, een collectief van jongerenorganisaties, hield een dubbel gevoel over aan deze Prinsjesdag. "In de Troonrede was voldoende aandacht voor jongeren, maar in de plannen minder. De koning benoemde dat het eerlijker en rechtvaardiger moet. Hij had het over het klimaat en dat we moeten investeren in de toekomst. Maar we zien dat onvoldoende terug in deze plannen."

Het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) is er duidelijk over: het koffertje voor studenten is ook dit jaar weer leeg. Voorzitter Dahran Çoban zegt dat het hoger onderwijs schittert door afwezigheid in de Miljoenennota en in de Troonrede. "De koning spreekt over onzekerheden voor jongeren, maar voor studenten wordt er concreet te weinig gedaan."

Het onderwijs krijgt er dit jaar geld bij, omdat er meer leerlingen en studenten zijn dan voorspeld. Maar volgens het ISO is dat onvoldoende. "Het is goed nieuws dat dit bedrag meegroeit met het aantal studenten, maar het bedrag is een bijstelling en geen investering."

Daarnaast staat in de Miljoenennota dat er voor onderwijsinstellingen geld vrijkomt om achterstanden weg te werken die door de coronacrisis zijn ontstaan. "Maar dat bedrag was al beloofd. Er zijn geen extra steunfondsen, zoals we zien in andere sectoren."

Voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) Lyle Muns sluit zich daar bij aan. "De economische positie van jongeren is sowieso bar slecht. Velen verliezen nu hun bijbaantjes, huren blijven stijgen en de studieschulden blijven, en worden nog hoger door corona. De klappen van de economische crisis komen dubbel zo hard aan bij jongeren. Deze plannen doen daar niets aan."

Fysiek onderwijs

Daarnaast had de LSVb graag gezien dat er geld was vrijgemaakt voor meer fysiek onderwijs. "In bijvoorbeeld lege theaterzalen, lege congreszalen. Er is nu geen goede plek om elkaar te ontmoeten, discussies te voeren over lesstof, of mensen te leren kennen."

In het mbo zorgt dat ook voor problemen, zegt Noah Hajji van JOB. "Naast het feit dat het onderwijs op afstand is, wat veelal theoretisch is, hebben we nog steeds het forse tekort aan stageplekken. Voor mbo'ers is het ontzettend lastig om nu voldoende praktische ervaring op te doen." Hij vindt het jammer dat in de plannen concrete acties missen om dit op te lossen. "Dit moet echt op korte termijn worden aangepakt."

Dat er geld wordt uitgetrokken om jeugdwerkloosheid aan te pakken en schoolverlaters van het mbo te begeleiden, is volgens Hajji positief. Maar: "Wat we liever zien, is dat er niet achteraf werk van wordt gemaakt, maar vooraf, preventief. Er zou meer aandacht moeten gaan naar het binnenhouden van die jongeren. Zorgen dat ze goed onderwijs krijgen en op stage kunnen."

Starters

Muusse van Coalitie-Y is wel te spreken over wat er wordt gedaan voor jongeren die een huis willen kopen. Jonge starters hoeven straks geen overdrachtsbelasting te betalen en voor mensen die een huis kopen om het bijvoorbeeld te verhuren, gaat die belasting juist omhoog.

"Die prikkel om investeerders af te remmen is goed, maar het echte probleem blijft de aanbodkant. Er moet gebouwd worden." Dat bijbouwen, belooft het kabinet ook te doen. Muusse: "Maar dat probleem van woningtekort is niet in één jaar opgelost."

Bereikbaar

Een woning kopen is gewoon echt te duur, zegt Mike Slot van de Plattelandsjongeren. "Die prijzen gaan zo ontiegelijk hard omhoog. Die overdrachtsbelasting minderen, dat is mooi, maar het is een pleister. Het blijft moeilijk om als starter iets te kopen."

Dat is volgens Slot ook echt niet alleen een probleem van de Randstad. "Zeker in de buitengebieden die dichtbij steden liggen, is het ontzettend duur. Ik kom zelf uit Zuidoost-Drenthe, daar heb je wel kans om iets betaalbaars te kopen, maar daar ligt de werkloosheid onder jongeren dan weer hoog. Dus wat doe je dan?"

Verder is Slot tevreden dat het kabinet geld reserveert om de treinen, trams, metro's en bussen te laten rijden, ook al zijn ze half leeg door de coronacrisis. "Want als dat wegvalt, heb je echt een probleem in het buitengebied. Het is belangrijk dat die bus- en treinverbindingen goed in stand blijven."

NOS op 3 zette de belangrijkste plannen voor jongeren op een rijtje:

Prinsjesdag 2020: wat als de overheid 1000 euro kon verdelen?

De miljarden vliegen je om de oren op Prinsjesdag. En ook in de Miljoenennota die nu online staat, staan bedragen zo groot dat het er allemaal niet veel duidelijker op wordt. Om het behapbaar te maken: wat zijn de verhoudingen als de volledige rijksbegroting maar 1000 euro was?

De uitgaven voor zorg en sociale zekerheid zijn zo groot dat ze samen meer dan de helft van de begroting opslokken. Van elke 1000 euro gaat er 291 naar sociale zekerheid en 258 euro naar de zorg. Ter vergelijking: defensie krijgt 33 euro en landbouw 5.

Weten hoe de rest van die 1000 euro wordt verdeeld? Bekijk dan onze interactieve Miljoenennota:

Home | Contact