TV via Internet

Kijk gratis Nederlandse televisie programma's via het internet!

Kijktips Nederland 3

Wat is er op dit moment op Nederland 3? Nederland 3 is een typische culturele en wetenschappelijke zender van de publieke omroep. Verdieping en kennisdelen staan hier als begrippen centraal. Omroepen als VPRO en VARA bieden van oudsher veel aanbod op deze zenders. De Wereld Draait Door was hier ook op. En wat zijn de leuke kijktips voor vanmiddag en vanavond op Nederland 3? Bekijk hieronder het overzicht!

Top 5 actuele programma's

Mohammed Benzakour redt de Berberse spreekwoorden

Zeven jaar lang trok schrijver Mohammed Benzakour op zijn ezeltje door het Marokkaanse Rifgebied. Het doel van de expeditie: alle spreekwoorden en volkswijsheden in kaart brengen.

In Nederlandse bibliotheken vond hij boeken met gezegdes van over de hele wereld, maar spreekwoorden uit zijn moedertaal Tarifit ontbraken. "De eerste generatie Marokkanen in Nederland gaat straks dood. Zij nemen prachtige spreekwoorden mee hun graf in."

Dus besloot de schrijver de spreekwoorden zelf te verzamelen en tot een boek te verwerken.

Gewapend met microfoon en kladblok bezocht Mohammed afgelegen dorpen in het Rifgebied. "Aan alle oude mensen die ik tegenkwam stelde ik simpelweg n vraag: 'Kent u nog een oud gezegde?'"

Al snel viel n ding op: "Veel Nederlandse en Berberse spreekwoorden zijn precies hetzelfde", zegt Benzakour. Zoals: 'Een gegeven paard moet je niet in de bek kijken' en 'blaffende honden bijten niet'.

Van de 700 gezegden die hij vond, bundelde Mohammed er driehonderd tot het boek '10 op een ezel'. Hij noemt het een passende titel: "Als je er 10 op een ezel ziet, dan spoor je niet. Ook dat is een Berbers gezegde."

In de gezegden komt ook terug dat het Tarifit, een van de drie Berbertalen in Marokko, een erg visuele taal is. Benzakour: "Een mooi spreekwoord is 'als je naar een ander wijst, wijzen er drie terug'. Als je zelf naar de muur wijst, zul je zien dat je pink, ringvinger en middelvinger terugwijzen. Dat vind ik prachtig."

De Berbertalen waren lange tijd officieel verboden in Marokko. Daar spreekt het overgrote deel van de inwoners dan ook het Darija, ofwel Marokkaans-Arabisch. Inmiddels krijgen Berbertalen meer ruimte, ook op scholen en staatstelevisie. Toch wordt de taal volgens Unesco, de VN-organisatie voor werelderfgoed, nog altijd met uitsterven bedreigd.

In Nederland wonen ongeveer 300.000 Marokkaanse-Nederlanders die oorspronkelijk uit Berbertalig gebied komen. Benzakour: "Ik merk dat veel tweede- en derdegeneratie Marokkaanse Nederlanders zoeken naar hun identiteit; naar waar ze vandaan komen. Hopelijk helpt dit boek ze daarbij."

'Ik moest op n dag twaalf abonnementen afsluiten'

Torenhoge schulden, omdat je verleid en uiteindelijk gedwongen bent om een reeks telefoonabonnementen voor oplichters af te sluiten. Het overkomt zeker honderden jongeren per jaar. Drie slachtoffers van deze zogenoemde creditboys vertelden NOS op 3 anoniem hun verhaal.

Tien abonnementen in twee weken tijd of zelfs twaalf abonnementen op een dag. De slachtoffers moesten van winkel naar winkel om nieuwe telefoons te krijgen. En die werden buiten direct ingenomen door oplichters, die ze doorverkochten.

De slachtoffers waren allemaal 18 en zetten zelf hun handtekening onder het contract. "Maar het voelde niet alsof ik nee kon zeggen", vertelt een van hen. Nu heeft hij duizenden euro's schuld en moet voor de rechter komen voor fraude.

Die eerste keer deed hij mee, omdat de jongen die het vroeg, anders 'op straat zou moeten slapen'. De oplichters beloofden dat hij nooit echt zou hoeven betalen voor de telefoons; zijn naam zou later 'uit het systeem' worden gehaald. Na die eerste keer werd dat het standaard dreigement: als je niet meewerkt, halen wij je tch niet uit het systeem.

"Maar het werd steeds dreigender", zegt hij. De jongens spraken bijvoorbeeld over de geweren die ze hadden of wilden aanschaffen. Hij werd bang. "Ik dacht niet echt meer na. Ik deed het gewoon. Ik kende die gasten nauwelijks en was bang dat ze achter me aan zouden komen ofzo."

Een ander meisje vertelt dat haar beloofd was dat ze een nieuwe baan zou krijgen. "Ik was net ontslagen bij de Albert Heijn en volop aan het solliciteren. Toen werd ik benaderd door een vrouw die zei dat ze manager was bij KPN. Ze wilde afspreken op Utrecht Centraal. Ik stond te popelen en zij had een heel sterk verhaal, waterdicht."

De zogenaamde KPN-manager zei dat ze telefoons van de concurrent moest regelen, omdat haar baas daar dingen over wilde weten. "Daar zit een bepaalde chip in die heel veel info bevat, zei ze tegen me. Daarna gaan we alles ongedaan maken, geen zorgen. Dit doen we vaker, we zijn echt ervaren."

Die vrouw was steeds aan het bellen met een man, vertelt ze. "Dat vond ik op een gegeven moment wel vreemd. Ik vroeg: met wie praat je de hele tijd. Zij zei alleen maar, je doet het hartstikke goed, alles komt goed. Ze gaf me ook de hele tijd complimentjes: 'je ziet er leuk uit, leuke jurk, waar heb je die gekocht?'"

Mentaal kapot

Een andere jongen was tot twee keer toe slachtoffer. De laatste keer in juni. Zijn vader vertelt dat zijn zoon er mentaal kapot van is. De jongens deden zich voor als vrienden, maar misbruikten hem. "De oplichters lieten de contracten maanden later ingaan, dus ik weet nog niet hoe groot de schade is. Dat kan rond de 10.000 euro zijn."

Camerabeelden van de winkels zijn bij het uitkomen van de fraude vaak inmiddels al gewist. "Die ronselaars gaan echt heel ingenieus te werk", zegt hij. Zijn zoon is ook bedreigd om er niet over te praten.

Allemaal hebben ze veel spijt van wat ze hebben gedaan. En ze voelen nog iedere dag de gevolgen. Mijn toekomst is kapot, zegt een jongen. Hij wil er eigenlijk niet over nadenken. "Ik wil gewoon dat het voorbij is. Het levert vet veel stress op."

Het meisje vertelt dat ze zich vooral heel erg schaamde. "Toen ik besefte wat er was gebeurd, raakte ik in een shock. Ik vertelde het niemand. Dat hield ik heel lang vol. Je voelt je heel dom. Ik kon alleen maar huilen."

Er zijn ook veel vragen bij de slachtoffers. Waarom worden we hier niet voor gewaarschuwd op school? Waarom kunnen providers niet bij elkaar zien welke abonnementen iemand al heeft? En vooral: hoe groot gaat de schade precies zijn?

We spraken met meerdere slachtoffers van de creditboys. Een sloot meerdere abonnementen af in een paar weken, en zit nu met enorme schulden opgezadeld. In de video hieronder vertelt hij daar meer over.

Creditboys lichten jongeren op met telefoonabonnementen

Je denkt dat je nieuwe vrienden hebt. Maar dan sturen die je onder dwang van telefoonwinkel naar telefoonwinkel om abonnementen met nieuwe telefoons af te sluiten. Het eindresultaat: jij zit met torenhoge schulden en die telefoons zijn door jouw zogenaamde vrienden ingenomen en doorverkocht.

NOS op 3 onderzocht dit fenomeen, dat door betrokkenen creditboys is genoemd. Ondanks scherpere regels gebeurt dit nog regelmatig. Daarom is er nu een nieuw meldpunt: meldpuntcreditboys.nl. Hier kunnen slachtoffers informatie vinden over wat je moet doen als je dit meemaakt.

We spraken met meerdere slachtoffers van de creditboys. Een sloot meerdere abonnementen af in een paar weken, en zit nu met enorme schulden opgezadeld. In de video hieronder vertelt hij daar meer over.

"Creditboys zijn een soort loverboys die jongeren niet laten prostitueren, maar die ze kredieten laten afsluiten, zoals telefoonabonnementen", zegt Ellen Nieuwenhuijse, moeder van een creditboy slachtoffer en initiatiefnemer van het meldpunt. Zij wil dat het probleem zichtbaar wordt en jongeren voorlichting krijgen.

Jonge mensen (allemaal 18+, want dan mag je pas een abonnement) worden nu met allerlei smoezen verleid om contracten af te sluiten. Net als bij loverboys, zijn de slachtoffers vaak kwetsbare mensen. Soms krijgen ze de belofte van een nepbedrijf dat ze snel geld kunnen verdienen, soms moeten ze iemand 'helpen'. Daarna worden ze bedreigd of afgeperst om door te gaan.

Vorig jaar zijn de regels voor het afsluiten van een telefooncontract aangescherpt. Daarmee zou het niet mogelijk moeten zijn dat jongvolwassen met weinig inkomen meerdere abonnementen afsluiten.

Je krijgt nu een BKR-registratie als je een abonnement afsluit met een telefoon van meer dan 250 euro. Daarmee zouden anderen, bijvoorbeeld andere providers, dus kunnen zien of je ergens al schulden hebt. Ook moeten verkopers goed doorvragen naar jouw inkomen; of dat in de praktijk gebeurt, is de vraag.

Maar uit navraag van NOS op 3 blijkt dat die BKR-registratie tot vier weken kan duren. In die tussentijd zijn jouw gegevens dus niet bijgewerkt en niet duidelijk voor anderen. En daar gaat het fout: criminele bendes kunnen slachtoffers dwingen heel snel nieuwe abonnementen af te sluiten - als ze dat snel doen, weten andere providers nog van niks.

Providers kunnen namelijk niet zien welke abonnementen iemand al heeft bij een ander.

Het gevolg: providers krijgen nog steeds zeker honderden zaken per jaar over telefoonfraude onder dwang. Het Juridisch Loket krijgt hier volgens een woordvoerder "iedere dag wel" een vraag over.

Advocaat Sicco van Steenwijk heeft "vier dossierkasten vol" liggen met dit soort zaken. Volgens Sebastiaan van de Kant, ook advocaat, is achteraf moeilijk te bewijzen dat er dwang of manipulatie in het spel is. "Je moet de rechter met iets objectiefs om de oren kunnen slaan om te laten zien dat je dat niet wilde."

De providers zeggen dat ze ook eigen systemen hebben die voorkomen dat jongeren meerdere abonnementen achter elkaar afsluiten. Toch sprak NOS op 3 met jongeren die bij dezelfde provider in een dag of een week tijd meerdere abonnementen kregen. Hoe dat kan, konden we niet verklaren.

Dat er meer moet gebeuren, zien de providers ook. Ze trainen medewerkers op het herkennen van dit probleem en de fraudeteams van de providers werken op dit moment samen aan meer maatregelen. Zo willen ze onder meer lesmateriaal voor op school maken over de creditboys.

Meer artiesten beschermen zich in contract tegen bierdouches

Het gebeurt tegenwoordig bijna wekelijks: artiesten die bier naar hun hoofd krijgen tijdens een optreden. Afgelopen weekend stapte rapper Boef nog van het podium in het Brabantse Geffen, nadat er meerdere biertjes naar hem werden gegooid. En ook artiesten als Ronnie Flex, Lil' Kleine en Famke Louise kunnen erover meepraten.

Uit onderzoek van onze collega's van NOS Stories blijkt dat steeds meer artiesten zich de laatste tijd contractueel 'beschermen' tegen dit soort bierdouches.

NOS Stories sprak hierover met Kensington, Jacin Trill en BLF: "Als je hem echt in je smoel krijgt, heb je wel zoiets van: ik neem je te grazen jongen."

"Voor mij is het simpel, ik heb mijn geld toch al gekregen", zei rapper Boef afgelopen weekend in Geffen. "Ik kan gewoon naar huis gaan." De reden voor zijn uitspraken? Boef kreeg na 5 minuten meerdere biertjes naar zijn hoofd geslingerd.

Ook Lil' Kleine gebruikte in juni op de zomerfeesten van Hengevelde ongeveer dezelfde woorden. "Ik heb 30 seconden op het podium gestaan en ik heb 15.000 euro verdiend."

Lil' Kleine staat volledig in zijn recht door het podium te verlaten. In zijn contract staat namelijk dat wanneer er drank naar zijn hoofd wordt gegooid, hij het optreden direct mag stoppen en het geld mag houden.

In totaal belde NOS Stories 25 managers, bookers en advocaten. Die laten weten dat meerdere artiesten de laatste tijd, net als Lil' Kleine, aan hun contract hebben toegevoegd dat ze het optreden mogen stoppen en het geld mogen houden zodra er bier wordt gegooid.

De artiesten zelf praten niet zo makkelijk over dit onderwerp, omdat ze bang zijn dat het dan juist gaat gebeuren. Het management van Boef laat weten: "Het allerbelangrijkste is natuurlijk de veiligheid van de artiest, die kun je niet garanderen als er met bier wordt gegooid. Als het gebeurt staan de beelden voordat je het weet op Dumpert. Dan gaan meer mensen het doen en sta je overal voor lul. Daarom wil je er het liefst zo min mogelijk aandacht aan schenken."

En van de artiesten die wel met ons wilde praten en dit ook in zijn contract heeft staan is opkomend rapper Jacin Trill. "Natuurlijk heb ik dat erin gezet", zegt hij. "Als je bier gooit, ben ik weg." Toch geeft hij zijn publiek nog wel een kans als-ie een biertje naar zijn hoofd krijgt geslingerd: "90 procent van het publiek komt daar voor jou en dan verpest n iemand het voor de rest."

Paskal Jakobsen van BLF vindt dat je als band of artiest nooit mag stoppen met optreden: "Al staat de helft van het publiek met z'n rug naar je toe. Je bent betaald, dus je moet spelen." Volgens Jakobsen heeft BLF in al die jaren vaker bier naar zich toegegooid gekregen, maar de band vindt dat niet altijd erg. "Behalve als ik in een ballad mezelf blootgeef en met mijn ogen dicht sta te zingen. Dan vind ik het ongepast als ik hem vol in mijn gezicht krijg."

Wanneer is het veilig?

Dennis Franke van artiestenbureau Easybookings zegt dat het ook bij hen steeds vaker in de algemene voorwaarden van een contract wordt opgenomen. "Voorheen stond in de overeenkomst dat de veiligheid gewaarborgd moet zijn. Maar ja, wanneer is het veilig", vraagt hij zich af. "Daarom benoemen we nu het gooien van drank expliciet in de voorwaarden."

Ook Jol Dolmans van advocatenbureau Van As merkt dat. Hij stelt vaak contracten op voor artiesten. "Het is belangrijk dat de passage over biergooien erin staat", zegt hij. "Anders kan daar na afloop discussie over ontstaan."

Dolmans doelt daarmee op de discussie over geld tussen een tenteigenaar of organisator van het festival en het management van de artiest. Mike Marsman, de booker van Dancing Bruins in Saasveld, herkent dat.

"Hier is weleens een biertje naar SBMG gegooid. Toen stopten de jongens ook na vijf minuten", zegt hij. "Daarna ga je toch kijken of de jongens echt niet door kunnen met hun optreden of dat er financieel iets te regelen valt."

Bij hetzelfde optreden kwam ook een gedeelte van het bier over de mengtafel van de discotheek. "Die hebben we opnieuw moeten aanschaffen", zegt hij. "Kosten: 2400 euro."

Aan het einde van het verhaal, zijn er volgens Marsman geen winnaars. "Het publiek krijgt niet het concert waar het op had gehoopt, de organisator zit met de kosten en de artiest gaat ook niet blij het podium af", zegt hij. "Dat is voor niemand fijn."

Zo enorm klein zijn de nieuwste chips in jouw telefoon

De nieuwe iPhones werden afgelopen week door Apple gepresenteerd, en wat vooral opviel: ze zijn maar weinig vernieuwend. Op n ding na: de nieuwe chip. Die is namelijk weer een tikkie kleiner gemaakt.

Apple vertelde op de presentatie uitgebreid over de zogenoemde A12 Bionic, de allereerste chip die 'op zeven nanometer' is gemaakt. Dat betekent dat alle stroomdraadjes zeven miljoenste van een millimeter dik zijn.

Da's dus enorm dun dus. Hoe dat precies werkt, leggen we uit de slider hieronder.

Dat Apple het als eerste is gelukt om zo'n chip in een telefoon te verwerken is natuurlijk knap, maar deze vernieuwing zat al een tijdje in de pijplijn.

Jaren geleden voorspelde n van de oprichters van Intel, Gordon Moore, dat het aantal transistors op een chip elke twee jaar zou verdubbelen: Moore's Law. Die transistors staan aan of uit, daar rekent de chip mee. En: hoe meer transistors op een chip, hoe meer informatie die kan verwerken.

De hele uitdaging van 'snelle computerchips' gaat dus om hoeveel transistors je op zo'n chip kwijt kunt. Hoe kleiner de transistor, hoe meer er op een chip passen, hoe sneller (iets versimpeld). Dat kan natuurlijk alleen maar als die transistors kleiner en kleiner worden. Om je een idee te geven: op Intel's eerste processor zaten transistors die ruim 1400 keer zo groot waren als die in de nieuwe iPhone.

De vraag is hoe klein een transistor nog kan worden. Voor chipfabrikanten wordt het steeds moeilijker om goed werkende chips te krijgen die ng weer kleiner zijn dan de vorige generatie. Gordon Moore bedacht dat een tijdje geleden al: eind 2006 vertelde hij dat Moore's Law een keer tegen de grenzen van de natuur gaat aanlopen. Kleiner kan dan simpelweg niet meer.

Home | Contact