TV via Internet

Kijk gratis Nederlandse televisie programma's via het internet!

Kijktips Nederland 3

Wat is er op dit moment op Nederland 3? Nederland 3 is een typische culturele en wetenschappelijke zender van de publieke omroep. Verdieping en kennisdelen staan hier als begrippen centraal. Omroepen als VPRO en VARA bieden van oudsher veel aanbod op deze zenders. De Wereld Draait Door was hier ook op. En wat zijn de leuke kijktips voor vanmiddag en vanavond op Nederland 3? Bekijk hieronder het overzicht!

Top 5 actuele programma's

Te weinig AI-studenten terwijl bedrijfsleven om hen zit te springen

Artificial Intelligence (AI) is net zo'n belangrijke uitvinding als elektriciteit of de stoommachine, maar Nederland toont te weinig visie en steekt er onvoldoende geld in. Dat zeggen zeven hoogleraren in reactie op het Strategisch Actieplan AI dat de overheid vorige maand presenteerde.

Daardoor worden we te afhankelijk van de belangen van andere landen en bedrijven. En dat kan leiden tot meer discriminatie en verdeeldheid, zeggen ze.

Hoe dat zit, zie je in deze video:

Uitgangspunten van het regeringsplan zijn onder meer een eerlijke toepassing van AI door overheden, samenwerking met het bedrijfsleven en inclusiviteit bij de toepassingen van AI. Bij de presentatie beloofde het kabinet 64 miljoen te investeren en sprak de ambitie uit dat dit bedrag kan oplopen tot een miljard.

Daarnaast beloofde het kabinet vorige week nog een miljard te investeren in vijf belangrijke technologieŽn, waaronder AI. Dat klinkt als veel geld en ambitie. Maar daar denken deskundigen toch anders over. Zo is onduidelijk uit welke potjes - Europees of nationaal het geld moet komen en of het nou gaat om nieuw geld of lopende investeringen.

Inhaalslag

Neurowetenschapper Sennay Ghebreab van de Universiteit van Amsterdam (UvA) mist vooral een onderwijsvisie. "Sommige acties die in het plan staan, hadden ze jaren geleden al moeten uitvoeren. Een deel van de projecten loopt ook al. Dit zijn geen nieuwe dingen. De strategie is meer een inhaalslag, op zijn best. En niet een vooruitblikkende visie."

Of en hoeveel geld er de komende jaren gaat naar onderzoekers en docenten die de nieuwe generatie AI-kenners moeten opleiden, is onduidelijk. Nu studeren jaarlijks een paar honderd jongeren af in AI, terwijl het bedrijfsleven er duizenden nodig heeft.

Universiteiten houden het aantal beschikbare plekken noodgedwongen laag, omdat er te weinig onderzoekers en docenten zijn om ze op te leiden. Die vertrekken regelmatig naar het buitenland, waar de onderzoeksbudgetten hoger zijn, net als het salaris.

"De overheid aarzelt, wacht af", zegt VU Amsterdam-collega Koen Hindriks. "Er zijn meer dan genoeg rapporten over geschreven. Nu is het tijd voor actie."

Als er niet meer wordt geÔnvesteerd in de diversiteit van teams die de AI ontwikkelen, leidt dat tot economische ongelijkheid en verdeeldheid, zegt Ghebreab. De initiator van het Civic AI Lab noemt als voorbeeld de AI-technologieŽn die nu al worden gebruikt door recruiters om kandidaten te analyseren. Die systemen konden de gezichtsuitdrukking van donkere mensen en vrouwen minder goed lezen dan dat van witte mannen, wat leidt tot onjuiste conclusies over geschikte kandidaten.

Bedrijfsleven betaalt en bepaalt?

Andere landen om ons heen investeren al langer fors meer in AI. De Verenigde Staten investeren 19,2 euro per hoofd van de bevolking, in de rest van Europa is dat gemiddeld 3 euro. Duitsland betaalt salaris en onderzoeksbudget voor honderd nieuwe hoogleraren en docenten op het vlak van AI.

In Nederland doet het bedrijfsleven dat. ING, Philips, KLM, NS en Ahold Delhaize financieren de aanstelling van 25 hoogleraren en universitair (hoofd)docenten. Ook de tientallen AI-labs in Nederland worden deels gefinancierd door het bedrijfsleven.

Je zou kunnen zeggen: als de overheid achterblijft, laat het bedrijfsleven dan. TU Delft-hoogleraar Catholijn Jonker denkt niet dat dit de oplossing is. "Dan zien we bijvoorbeeld hoe Google de wereld domineert - dat willen we ook niet. We willen AI die voor iedereen toegankelijk is en waarvan we weten dat het zonder commerciŽle belangen in elkaar is gezet."

'Jouw baarmoeder, jouw keuze', of toch niet?

In Utrecht worden vandaag duizenden mensen verwacht bij de jaarlijkse Mars voor het Leven, een demonstratie van de Stichting Schreeuw om Leven tegen abortus en euthanasie.

Jaarlijks ondergaan ruim 2600 meisjes onder de 20 jaar een abortus, dat is bijna tien procent van alle abortussen. NOS Stories sprak erover met vier jongeren. Hoe denken zij over abortus?

Jackie (18) kreeg op haar zestiende de schrik van haar leven. Ze merkte dat ze al een paar weken over tijd was. "Ik had een vriend, maar dat was uitgegaan. Dus ik was meteen in de stress. Ik dacht: ik ben toch niet zwanger?"

Lichamelijk merkte ze niks vreemds, maar toch ging ze een zwangerschapstest halen. "Met een paar vriendinnen heb ik uiteindelijk de test gedaan. En toen verscheen het plusje. Ik was zwanger. En toen stond mijn wereld echt stil."

'De angst van ieder tienermeisje'

Volgens Jackie was het moment daarna niet te beschrijven. "Je schrikt je helemaal kapot. Het is de angst van ieder tienermeisje. Ik had geen vriend meer. Ik moest het aan mijn ouders vertellen, en wat zouden vriendinnen wel niet denken? Al die dingen gaan door je hoofd", vertelt ze.

En dan volgt de lastige keuze: ga je het houden, of toch niet. "Ik had een nieuwe vriend en geen basis om een kind op te voeden. Dus ik had voor mezelf vrij snel de keuze gemaakt. Ik heb met mijn moeder gebeld en we besloten diezelfde dag nog een afspraak te maken bij de huisarts."

Jackie snapt goed dat die keuze niet voor iedereen zo duidelijk is, en dat veel jonge meiden anders beslissen. "Er zijn natuurlijk allemaal redenen om wel of niet voor abortus te kiezen. Voor mij was de afweging dat ik niet voor een kind zou kunnen zorgen, maar daar denkt niet iedereen zo over."

'Druk is nooit goed'

Elianne (19) vindt dat vrouwen altijd zelf de keuze zouden moeten hebben of ze een kind wel of niet willen houden. "Als ze dat willen, helemaal goed, maar als ze het niet willen, dan is dat ook hun eigen beslissing. Jouw baarmoeder, jouw keuze", legt ze uit. "Daarom vond ik het niet goed dat die anti-abortusfolder is verspreid. Door zo'n boodschap leg je maatschappelijke druk op die vrouwen, waardoor ze misschien iets anders doen dan ze eigenlijk zouden willen. En dat is nooit goed."

Dat is niet voor iedereen zo vanzelfsprekend. Leanne (15) vindt bijvoorbeeld dat abortus verboden zou moeten worden. "Ik ben christelijk, dus mij is altijd geleerd dat elk leven door God gegeven is. En vanaf het moment dat een kindje verwekt is, is het een leven en heeft het daar automatisch recht op", zegt ze. "Dat recht is voor mij belangrijker dan welke andere reden dan ook."

Ook Valerie (16) is gelovig. "Als je ongewenst zwanger wordt, is het in de kerk en bij mijn familie niet geaccepteerd dat je een abortus ondergaat. In hun ogen 'vermoord' je het kind. En dat is natuurlijk een heel groot woord, dus daar sta ik ook weer niet helemaal achter."

Niet verbieden

Zelf zou ze nooit voor abortus kiezen, maar ze snapt goed dat ongelovige vrouwen, of vrouwen die bijvoorbeeld misbruikt zijn, daar een andere keuze in maken. "Ik vind niet dat je abortus moet verbieden, daar krijg je alleen maar problemen van. Zoals illegale abortussen en dat vrouwen zelf de zwangerschap gaan beŽindigen. Ik vind dat vrouwen wel zelf die keuze moeten hebben."

Om te zorgen dat vrouwen geen overhaaste beslissingen nemen, moeten ze van de wet verplicht zes dagen bedenktijd nemen. Daarna mag je pas een afspraak inplannen voor een abortus. Abortusarts Nina Willemse legt uit dat tijdens een afspraak eerst een gesprek plaatsvindt over of de keuze honderd procent vaststaat. "Als dat zo is, dan kunnen we behandelen. Maar als ik merk dat iemand twijfelt, dan stuur ik haar waarschijnlijk weer naar huis om er toch nog extra over na te denken. Je wilt niet dat vrouwen achteraf spijt krijgen van hun beslissing."

Verbaasd over hoe snel het ging

Jackie was dus heel zeker van haar besluit, en maakte een afspraak in een kliniek. "Daar nam een arts mij mee, toen moest ik een echo laten maken. Die je zelf niet mag bekijken omdat het anders traumatisch kan zijn. Ik bleek zo'n 8 of 9 weken zwanger", vertelt Jackie. De arts vroeg haar vaak of ze echt achter haar beslissing stond, en dat was zo. "Ik kreeg daarna een narcose en ik onderging de abortus. Binnen een uur stond ik weer buiten. Ik was verbaasd over hoe snel dat ging."

Ze heeft geen spijt van haar keuze, maar beschrijft wel dat het een traumatische ervaring was. "En vooral als je dan al die verschillende meningen hoort op school, op tv, in je omgeving. Dat doet best pijn", legt ze uit. "Uiteindelijk kan niemand weten waarom je die keuze maakt en of dat een goede beslissing is, behalve jij zelf."

Bekijk deze video van NOS op 3 over het oplaaien van de discussie over abortus:

Waarom de discussie over abortus weer oplaait

Vandaag staan in Utrecht voor- en tegenstanders van de keuze op abortus tegenover elkaar. De christelijke pro-life-organisatie Schreeuw om Leven organiseert daar de Mars voor het Leven. Ze demonstreren onder meer tegen het recht op abortus.

Ook het Humanistisch Verbond wordt in Utrecht verwacht. Gehuld in rode mantels, bekend van de serie The Handmaid's Tale, demonstreren zij juist vůůr het keuzerecht van de vrouw. En dus tegen de Mars voor het Leven.

De abortusdiscussie leek verstomd, maar lijkt weer op te laaien. Hoe dat komt?

NOS op 3 legt het je uit:

Ondanks dat PvdA en GroenLinks deze week een wetsvoorstel indienden om de abortuspil bij de huisarts te krijgen, ligt het abortusvraagstuk politiek gezien even stil.

De regerende partijen hebben namelijk met elkaar afgesproken dat ze 'medisch-ethische-kwesties' voorlopig even laten voor wat het is. Maar dat betekent niet dat ze zich er niet over uitspreken.

Gert-Jan Segers, leider van de ChristenUnie, spreekt straks bij de Mars voor het Leven. En D66 publiceerde eerder deze week een video waarin ze benadrukken dat vrouwen nog steeds 'baas in eigen buik' zijn, en dat vooral ook moeten blijven.

Eten tot je ziek wordt: 180.000 Nederlanders lijden aan deze eetstoornis

Binnen twee uur al het eten dat je kunt vinden naar binnen werken, totdat je er ziek van wordt. En in het extreemste geval zelfs knock-out gaat. Daar hebben naar schatting 180.000 Nederlanders wekelijks last van. Ze hebben een binge-eating disorder, een eetbui-stoornis. Volgens experts de meest voorkomende eetstoornis in Nederland, maar ook gelijk de onbekendste.

Klinisch psycholoog Alexandra Dingemans doet al jaren onderzoek naar de eetbui-stoornis en trekt aan de bel: "Ik vind het zo erg dat mensen jarenlang zonder dat ze het weten lijden aan deze ziekte, terwijl een goede behandeling mogelijk is."

In deze video legt NOS op 3 uit wat een binge-eating disorder precies is en vertelt Kim (23) het verhaal over haar eetbui-stoornis:

Wat precies de oorzaak is van oncontroleerbare eetbuien is volgens deskundigen die we spraken lastig te zeggen. Kim had eetbuien op momenten waarop ze gestrest of verdrietig was. Dan kwam de drang om te gaan eten en dit verdoofde tijdelijk dat gevoel, maar de schaamte daarna was enorm.

Op het dieptepunt kwam Kim de deur niet meer uit, alleen nog maar om eten te halen voor haar eetbuien. "Ik was bang dat ik nooit meer van de stoornis af zou komen. Als dat zo zou zijn, wilde ik niet meer leven."

Andere eetstoornissen

Naar schatting hebben 180.000 Nederlanders een binge-eating disorder. Dat zegt Wijbrand Hoek, hoogleraar bij het UMC Groningen en onderzoeker bij zorggroep Parnassia. Hoek baseert zich, net als andere deskundigen, op internationaal onderzoek. "Toch blijft het lastig om in aantallen te spreken. Niet alle mensen met eetbuien voldoen ook echt aan de criteria van een eetbuistoornis."

Je hebt een zo'n stoornis als je binnen korte tijd, enorme hoeveelheden voedsel naar binnen werkt, waar je geen controle over hebt. En dat gebeurt steeds weer opnieuw. Het verschil met boulimia, waar in Nederland ruim 22.000 mensen aan lijden, is dat mensen met eetbuien die buien niet compenseren door bijvoorbeeld te braken of extreem te sporten.

De diagnose eetbuistoornis bestaat pas sinds 2013. Daarvoor werd in de psychiatrie alleen onderscheid gemaakt tussen anorexia, boulimia en een restcategorie, Niet Anders Omschreven (NAO). Binge-eaters vielen in die laatste.

De stoornis wordt niet herkend

Mede doordat de stoornis nog vrij 'nieuw' is, hebben weinig mensen door dat achter hun problematische eetgedrag eigenlijk een stoornis zit. En het is niet zo gek dat mensen het van zichzelf niet doorhebben, zeggen ook deskundigen.

Sinds de officiŽle erkenning werd de eetbuistoornis nog geen 60 keer genoemd in artikelen van Nederlandse media. Als het al genoemd werd, vaak in een bijzin. De eetstoornis anorexia nervosa werd in diezelfde tijd bijna 5000 keer genoemd, boulimia bijna 2500 keer.

Er is dus weinig aandacht voor, terwijl er alleen al over praten van grote waarde is voor mensen met de stoornis. Naast behandeling bestaan er daarom steungroepen, zoals de Anonieme Overeters. Door het hele land komen wekelijks groepen mensen bijeen om te praten over hun dwangmatige eten. Door hun verhalen te delen hebben ze veel steun aan elkaar.

Kim heeft uiteindelijk door verschillende therapieŽn meer zelfvertrouwen gekregen en heeft geen last meer van de eetstoornis. "Ik heb mijn studie psychologie afgerond, ik geniet weer van het leven en ůůk van eten."

Bas (17) belandde in het ziekenhuis door alcohol: 'Ik was bijna dood'

Elk jaar belanden nog steeds honderden jongeren op de intensive care van het ziekenhuis met een alcoholvergiftiging. Dat overkwam ook Bas (17) en Mike (17). Zij spraken met NOS Stories over hoe ze dat hebben ervaren.

Na een schoolfeest en een afterparty ging het mis bij Bas (17). "Het was heel gezellig. Ik dronk biertjes, shotjes, sterke drank." Al snel voelde hij 'm wel zitten. "Ik had het volgens mij warm en denk dat ik op avontuur wilde, dus ik ging naar buiten", vertelt Bas. Hij ging een stukje lopen en kwam terecht bij een grasveld, waar hij struikelde en op de grond viel. "Ik heb uiteindelijk tweeŽnhalf uur bewusteloos in het gras gelegen."

NOS Stories sprak met een neuropsycholoog, de staatssecretaris en met Bas die in coma belandde door alcohol. Allemaal om erachter te komen: is de nieuwe leeftijdsgrens op alcohol een succes? Of kan-ie net zo goed weer terug naar 16? Het antwoord check je in de video:

Toen de ambulance eindelijk kwam, werd Bas met een alcoholvergiftiging en totaal onderkoeld naar het ziekenhuis gebracht. "Alles is zwart, dat is zo raar. Ik weet er bijna niks meer van. Ik weet alleen nog dat ik even wakker werd in het ziekenhuis, en tegen de verpleger zei dat-ie een held was."

De volgende ochtend werd Bas wakker, na een zenuwslopende nacht voor zijn familie en de dokters. Toen vertelden de dokters dat hij in coma had gelegen en op het randje van dood balanceerde. "Daar ben ik heel erg van geschrokken. Ik ben blij dat ik nog leef."

De leeftijdsgrens voor het drinken van alcohol ging in 2014 van 16 naar 18 jaar. Het doel was: minder jongeren moeten drinken en ook moeten ze later beginnen. Tegelijkertijd wilde de overheid minder bingedrinkers en comazuipers. Die doelen zijn maar deels gehaald: minder jongeren drinken, maar de jongeren die drinken, drinken meteen veel meer. Driekwart van alle minderjarige drinkers is bingedrinker: dat betekent dat je binnen korte tijd vijf ŗ zes glazen alcohol drinkt.

In IJsland wisten ze juist wel de trend te keren. Daar geeft nog maar 5 procent van de jongeren aan soms dronken te zijn. Dat was in twintig jaar geleden nog 42 procent:

Ook Mike (17) had het net iets te gezellig op een verjaardag. "Ik zat niet zo lekker in mijn vel, en het voelde als een moment om er even lekker uit te zijn." Ze was op dat moment 14 jaar, en ze was de enige in haar vriendengroep die al weleens dronk. "Ik ging daarom drankjes inschenken voor iedereen. Bij elk drankje dacht ik: daar kan nog wel een extra shotje wodka bij."

Haar vrienden wilden naar een feestje, maar Mike zei dat ze liever naar bed wilde. Ze was op dat punt al heel dronken, en haar vrienden wilden niet dat ze alleen thuisbleef. Daarom moest ze achterop de fiets mee naar een feest. Mike was niet meer heel stabiel, en viel van haar fiets. "Ik ging, hots, met mijn gezicht op de grond. Ik ben op het feestje door mijn vrienden meteen naar de ehbo gebracht."

Bij de ehbo werden meteen een ambulance en haar ouders gebeld. "Vanaf dat moment is het allemaal een beetje vaag. Ik weet nog dat ik in een potje moest plassen en dat de dokters bloed prikten. Maar pas de volgende dag besefte ik wat er allemaal was gebeurd." Met een enorme kater werd ze wakker.

Hoe slecht is alcohol voor jonge hersenen?

Hoe slecht alcohol precies is voor het tienerbrein, is nog steeds lastig te zeggen. Eduard Klapwijk, neuropsycholoog, legt uit hoe dat zit. "We kunnen jongeren geen grote hoeveelheden alcohol toedienen en kijken wat er gebeurt. Dus moeten we het doen met onderzoek op ratten. Het is dan altijd de vraag in hoeverre die resultaten ook voor mensen gelden."

Door onderzoek weten we wel dat vooral vťťl drinken slecht is voor minderjarigen. "Als je jong bent, worden er allerlei verbindingen gemaakt in je hersenen. Daardoor leer je plannen, leren en ontwikkel je je geheugen." Als je veel drinkt heeft dat een negatieve invloed op de ontwikkeling van die gebieden in het brein, zegt Klapwijk. "Als je later die vaardigheden onderzoekt, zie je inderdaad dat jongeren die vroeg beginnen met veel drinken, slechter scoren op testjes die wat zeggen over hoe slim je bent."

Dat is niet het enige nadeel van vroeg beginnen met drinken. Hoe eerder je begint met drinken, hoe groter de kans op verslaving op latere leeftijd. Afhankelijk van onder meer je leeftijd, geslacht en gewicht heb je zelfs vier tot zes keer meer kans op een verslaving.

Voor Mike was de hele ervaring een enorme eyeopener. "Ik wist nooit dat er een grens was, en nu ben ik daar heel hard overheen gegaan. Daardoor ben ik nu veel voorzichtiger." Ze heeft een tijdje nadat ze in het ziekenhuis was beland niet gedronken, maar doet dat nu wel weer. Met mate.

Ook Bas heeft de alcohol een jaartje laten staan. En nu? "Nu drink ik wel weer, maar niet meer zo veel als toen. Het is sindsdien niet meer zo heftig geweest."

Home | Contact